فهرست مباحث (ج۲-۱۶-۶-۱۴۰۴)
فهرستی که ما در مباحث دنبال میکنیم به نحوی که بحث عام باشد و به عقود یا ایقاعات یا برخی عناوین خاص اختصاص نداشته باشد این است:
۱. حقیقت و ماهیت عقد و امور مرتبط مثل عهد و شرط
البته در این ضمن به حقیقت خصوص عقد بیع هم اشاره خواهیم کرد تا مشخص شود معاملات حقایقی دارند که متقوم به لفظ هم نیست چه برسد به لفظ خاص.
۲. احکام عقود مثل
• اصل در عقود صحت است یا فساد؟
• اصل لزوم در عقود
۳. ارکان عقد
• آنچه با آن عقد انشاء میشود (چه قول و چه فعل)
○ اشتراط لفظ و بحث از صحت معاطات
○ اشتراط الفاظ خاص، عربی بودن، ماضی بودن
• متعاقدین
○ شروط متعاقدین از حیث عاقد بودن (مثل اشتراط بلوغ و عقل و اختیار و ...)
○ شروط متعاقدین از حیث متصرف بودن (که به همین مناسبت بحث فضولی و اولیای عقد مطرح میشود)
• متعلق عقد (منظور از متعلق عقد در اینجا متعلق متعلق عقد است)
۴. انحلال عقد
• فسخ
• انفساخ
• تقایل
البته در هر کدام از این عناوین مباحث متعددی مطرح است که خواهد آمد. این ترتیب بیشتر با ترتیبی که آقای هاشمی دنبال کرده است مطابق است.
در حقیقت و ماهیت عقد برای ما معنای عرفی و شرعی عقد مهم است اما به مناسبت خیلی خلاصه به سیر تاریخی شکل گیری عقد و معنای قانونی آن نیز اشاره خواهیم کرد.