به حول و قوه الهی و در ذیل توجهات حضرت ولی عصر عجل الله فرجه الشریف، درس خارج فقه و اصول حضرت استاد قائینی از روز شنبه اول مهر ماه مصادف با هفتم ربیع الاول در مدرس مرحوم آیت الله تبریزی اتاق ۱۱۲ برگزار خواهد شد.

خارج اصول ساعت ۸ صبح مبحث تنبیهات اجتماع امر و نهی

خارج فقه ساعت ۹ صبح ابتدای کتاب الشهادات

  • نشست علمی مقاصد شریعت، علل و حکم

    در اولین نشست از سلسله گفتگوهای فلسفه فقه و فقه مضاف که به همت انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه علمیه و با عنوان «مقاصد شریعت،‌ علل و حکم» برگزار شد حضرت استاد قائنی دام ظله مباحثی را در رابطه با علل و حکم و نسبت آنها و مقاصد شریعت بیان فرمودند. از نظر ایشان علل و حکم نقش بسیار مهمی در استنباط احکام خصوصا مسائل مستحدثه دارند که متاسفانه جای آن در اصول فقه خالی است. حضرت استاد قائنی دام ظله معتقدند بزنگاه مباحث علت و حکمت، فهم و تشخیص علت است که نیازمند ضوابط روشن و واضح است تا بتوان بر اساس آنها علل را تشخیص داده و نظرات را قضاوت کرد. هم چنین ایشان معتقد است علت بعد از تخصیص قابل تمسک است همان طور که عام بعد از تخصیص قابل تمسک است و تخصیص علت باعث تغییر در ظهور علت در عموم و یا تبدیل آن به حکمت نمی‌شود. علاوه که حکمت نیز خالی از فایده نیست و می‌تواند در استنباط احکام مورد استفاده قرار گیرد. آنچه در ادامه می‌آید مشروح این جلسه است.

    ادامه مطلب

  • نشست علمی اختصاص الجزئیة و الشرطیة بغیر القاصر و المضطر

    به گزارش خبرگزاری «حوزه» نخستین کرسی نظریه پردازی حوزه از سوی انجمن اصول فقه حوزه علمیه قم با موضوع: «اختصاص الجزئیه و الشرطیه بغیر القاصر و المضطر» با مجوز کمیسیون کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره حوزوی در سالن اجتماعات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی  قم برگزار شد.

    بر اساس این گزارش، حجت الاسلام والمسلمین محمد قائینی به عنوان ارائه کننده نظریه به توضیحی پیرامون آن پرداخته و از آن دفاع کرد.

    ادامه مطلب

  • نشست علمی سقط جنین از منظر فقه و حقوق با رویکرد به مسائل نوظهور

     نشست تخصصی سقط جنین از منظر فقه و حقوق با رویکرد به مسائل نوظهور با حضور صاحب نظران و کارشناسان در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم برگزار شد.

     در این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین محمد قائینی مدرس خارج فقه حوزه علمیه با اشاره به دیدگاه فقه درباره سقط جنین گفت: آیت‌الله سیستانی در پاسخ به این سؤال که آیا سقط جنین 40 روزه دیه دارد، گفته است انداختن حمل پس از انعقاد نطفه، جایز نیست و دیه و کفاره (دو ماه روزه متوالی) دارد، مگر اینکه باقی ماندن حمل برای مادر ضرر جانی داشته باشد، یا مستلزم حرج شدیدی باشد که معمولاً تحمل نمی‌شود، که در این صورت قبل از دمیدن روح، اسقاط آن جایز است و بعد از آن مطلقاً جایز نیست.

    ادامه مطلب

  • نشست علمی صدق وطن با اقامت موقت و عدم صدق وطن با اعراض موقت

     

    نوزدهمین نشست علمی مدرسه فقهی امام محمد باقر (علیه السلام) با موضوع «صدق وطن با اقامت موقت» و «عدم صدق وطن با اعراض موقت» توسط استاد معظم حضرت حجة الاسلام و المسلمین قائینی (دامت برکاته) چهار شنبه 19 فروردین ماه سال 1394 برگزار گردید.

    در  ادامه مطالب ارائه شده در نشست منعکس می گردد.

    ادامه مطلب

  • نشست علمی عدم محجوریت مفلس

     

    اعوذ بالله من الشيطان الرجيم، بسم الله الرحمن الرحيم، الحمدلله رب العالمين و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين الي قيام يوم الدين

     يکي از مباحث مهم فقهي که مشهور بين فقهاي مسلمين اعم از شيعه و غير شيعه است بحث محجوريت شخص ورشکسته مالي است با شروطي که در فقه در محجوريت بيان شده است. تا جايي اين بحث مهم بوده است که کتاب فلس را از کتاب الحجر جدا کرده¬اند. ما دو کتاب در فقه داريم يکي کتاب الحجر است که در مبدأ آن به اسباب حجر اشاره مي¬شود که يکي از آنها فلس است ولي بحث مفلّس و محکوم به حجر به سبب فلس عنوان جدايي در فقه به عنوان کتاب فلس پيدا کرده است.

    ادامه مطلب

    آخرین دروس

    فقه سال ۰۳-۱۴۰۲

    اصاله العداله (ج۹۰-۱-۱۲-۱۴۰۲)

    گفتیم عبارات شیخ مفید و شیخ طوسی و ابن جنید نه تنها بر اصل عدالت دلالت ندارند که شواهد متعددی در همان عبارات و سایر عبارات ایشان بر خلاف آن وجود دارد.عبارت دیگری از شیخ در مبسوط وجود دارد که از آن هم اصالة العدالة فهمیده شده است:«لا يجوز للحاكم أن يقبل إلا شهادة العدول‌، فأما من ليس بعدل فلا تقبل شهادته لقوله تعالى «وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ» و العدالة في اللغة أن يكون الإنسان متعادل الأحوال متساويا و أما في الشريعة هو من كان عدلا في…
    اصول سال ۰۳-۱۴۰۲

    بررسی عقلی بودن مفهوم (ج۹۰-۱-۱۲-۱۴۰۲)

    گفتیم مرحوم آقای بروجردی بر خلاف مشهور که معتقدند دلالت بر مفهوم از دلالات لفظی است فرموده دلالت بر مفهوم از سنخ دلالت افعال و دلالت عقلی است. ایشان ابتداء عبارتی از شیخ نقل کرده است که به مناسبت تقسیم دلالت به منطوق و مفهوم گفته است الفاظ گاهی مفردند و گاهی مرکب. مدلول مفردات قابل تقسیم به منطوق و مفهوم نیست (احتمالا منظور ایشان این است که دلالت مفردات یا مطابقی است یا تضمنی و هر دو منطوقند). اما مدالیل مرکبات گاهی مطابقی است و هر مدلول مطابقی…
    فقه سال ۰۳-۱۴۰۲

    اصاله العداله (ج۸۹-۳۰-۱۱-۱۴۰۲)

    گفتیم به نظر ما نسبت اصل عدالت به علمای شیعه تمام نیست. اصل عدالت به ابن جنید و شیخ صدوق و شیخ مفید و شیخ طوسی و ابن ادریس و علامه نسبت داده شده است. مثلا محقق و شهید این قول را به شیخ نسبت داده‌اند و شهید ثانی به معروف قدماء آن را نسبت داده است و به نظر ما کلمات این علماء صریح در مخالفت با اصل عدالت است.به کلام شیخ در خلاف اشاره کردیم و گفتیم عبارات ایشان در خلاف و در سایر کتب ایشان صریح در ردّ اصل عدالت است. گفتیم ایشان در مورد دو شاهدی که…
    اصول سال ۰۳-۱۴۰۲

    تعریف مفهوم (ج۸۹-۳۰-۱۱-۱۴۰۲)

    گفتیم اگر چه مفهوم جزو مدالیل التزامی کلام است اما هر مدلول التزامی مفهوم نیست. مرحوم آخوند برای ایجاد تفاوت بین مفهوم و سایر مدالیل التزامی گفتند مفهوم حکمی است که به لفظ به خاطر دلالت بر معنا با خصوصیتی که دارد از کلام استفاده می‌شود. یعنی دلالت لفظ بر آن معنا با آن خصوصیت مستتبع مفهوم است و بعد هم فرموده‌اند بر این اساس می‌توان گفت مفهوم حکمِ غیرِ مذکور است نه اینکه حکم لغیر مذکور باشد.مرحوم آقای صدر از کلام مرحوم آخوند این طور فهمیده است که…

    تغییرات کتب درسی سطوح عالی

    بسم اللّه الرحمن الرحیم الحمد للّه و صلی اللّه علی محمد و آله الطاهرین بهم نتولی و من اعدائهم نتبرأ الی یوم الدین

    هر از گاهی در حوزه علمیه صداهایی مبنی بر تغییر کتب و متون درسی و تحصیلی مخصوصا نسبت به سطوح عالی و احیانا با تجاسر به بزرگان و نسنجیده بلند می‌شود و و بعد از دیدن عکس العمل بزرگان مراجع و اهل فضل وعلماء ساکت می‌شوند.

    تا اینکه اخیرا اقدامی از ناحیه مدیریت حوزه قم مبنی بر پیشنهاد حذف و تبدیل بخش‌هایی از متن یک کتاب و احیانا تمام یک کتاب به حمایت برخی افاضل موجه صورت گرفته و برای تثبیت آن به مطالب و برخی حکایات استناد شده، در حالی که این بار همانند دیگر بارها با ناراحتی صریح برخی مراجع عظام در نجف دام ظلهم و مخالفت جمع قابل توجهی از علماء و افاضل و اساتید مجرب همراه شده ولی با بی اعتنایی متصدیان امر مواجه است و بر اعمال نظر شخصی خود مصرند در حالی که این گونه مسائل نیازمند نظر دهی و تصمیم و موافقت مراجع مقبول است و با نظر یک فاضل یا جمعی از ایشان به خصوص همراه با مخالفت برخی مراجع عظام و به صرف همراهی برخی قابل پذیرش و اجرا نیست.

    ادامه مطلب

    چاپ

    احکام فقهی رضایت و حمایت از جنایات بر علیه مسلمانان

    بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین
    قال الحکیم فی کتابه:
    وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَ يُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلاَ تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ إِنَّكُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَ الْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً (النساء ۱۴۰)
    صدق الله العلی العظیم
    اصل تعدی به حرمات مسلمین و نفوس محترم از جمله زنان و کودکان و اشخاص از پا افتاده مثل شیخ کبیر و ... اگر چه اتفاق جدیدی نیست اما آنچه به تازگی در حال رخ دادن است به صورت فاحش‌تر و قبیح‌تر نسبت به قبل است.
    به همین مناسبت در ابتدای این هفته به اختصار بحث فقهی را مطرح کردم و قصد دارم این بحث را دنبال کنم. جنگ بین دو گروه حتی اگر یک طرف نامشروع باشد (مثل بغاة که کسانی هستند که بر امام مسلمین خروج می‌کنند حتی اگر مسلمان باشند) تابع قواعدی است و حتی در جنگ با کفار هم قواعدی وجود دارد. در روایات متعدد و متضافر وارد شده است که سیره پیامبر صلی الله علیه و آله بر این بود که وقتی سپاهی را به نقطه‌ای به غرضی (مثل انتشار دعوت اسلام یا دفاع یا جنگ) ارسال می‌کردند از تمام افراد شرکت کننده در جنگ تعهد می‌گرفتند که باید به اموری پایبند باشند به نحوی که حضرت حتی نسبت به قطع درخت حساس بودند و از آن نهی می‌کردند. نسبت به اطفال و زنان و شیخ فانی و کبیر (یعنی اشخاص سالخورده) سفارش می‌کردند و حتی در برخی روایات نسبت به اشخاصی که اهل نسک هستند که در مکان‌های عبادی مشغول عبادتند توصیه می‌کردند. اینکه سیره ایشان بر این مساله بوده در روایات متعدد ذکر شده به نحوی که جایی برای تردید و انکار ندارد و من در این بحث مختصر وارد آن بخش نمی‌شوم چون از مسلمات است.

    ادامه مطلب

    چاپ

    نشست علمی بررسی حکم فقهی بهتان به اهل بدعت

    در تاریخ ۲۵ آبان ۱۴۰۰ نشستی با عنوان «سب و بهتان» در موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) دفتر قم برگزار شد که در ضمن آن حضرت استاد قائینی نیز به بررسی حکم فقهی بهتان به اهل بدعت پرداخته‌اند. آنچه در ذیل می‌آید متن صحبت‌های ایشان در این نشست از سلسله نشست‌های تبیین مکتب امام خمینی (ره) می‌باشد.

    از فرمایشات سرور گرامی، حضرت آیت الله علیدوست استفاده کردیم و ایشان به خوبی با همان حسن اصطلاح و عبارات زیبا فرمایشات شان را بیان کردند.

    هم چنین از همه سروران حاضر در جلسه بابت تصدیع عذرخواهی می‌کنم و امیدوارم آنچه عرض می‌کنم در مسیر فقه اهل بیت علیهم السلام و دفاع از حریم فقهاء باشد.

    به عنوان مقدمه عرض می‌کنم که مساله حرمت سبّ و بهتان به حسب حکم اولی مورد اتفاق و ضرورت همه عقلاء و ادیان است چه برسد به فقه مسلمین و شیعه و به نظر می‌رسد بخشی از آنچه در این کلیپ پخش شد ناظر به همان حکم اولی است که مورد اتفاق همه است و البته روشن است که با استثنای از حرمت سبّ و بهتان در برخی موارد منافات ندارد و البته منظور من این نیست که استثناء صغرویا ثابت و مسلم است.

    آنچه الان محل بحث است این است که آیا در این مورد خاص یعنی در مورد اهل بدعت، بهتان و دروغ مشروع است؟

    ادامه مطلب

    چاپ

     نقل مطالب فقط با ذکر منبع مجاز است